Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Molekuła organiczna pomiędzy nanocząsteczkami złota© Ben Utley

Czas taniej energii?

17 lutego 2007, 15:33

Naukowcom udało się opracował nową metodę uzyskiwania energii elektrycznej. Wyprodukowali ją z ciepła, dzięki umieszczeniu molekuł organicznych pomiędzy nanocząsteczki metalu.


Piecze w język, chroni serce

16 września 2009, 09:37

Amerykańscy naukowcy zauważyli, że nakładanie podczas zawału na skórę maści z kapsaicyną zmniejsza uszkodzenie mięśnia sercowego (Circulation).


Zmodyfikowane komórki macierzyste walczą z alzheimerem

16 kwietnia 2014, 12:53

Gdy naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine przeszczepili do mózgu myszy z objawami i zmianami patologicznymi alzheimera genetycznie zmodyfikowane nerwowe komórki macierzyste (nKM), zauważyli dochodzi do rozkładu głównego składnika neurotoksycznych złogów - beta-amyloidu (Aβ).


Polsko-niemiecki sposób na recykling wody i detergentów w pralniach

19 sierpnia 2019, 05:11

Pomysł polsko-niemieckiego konsorcjum przyniesie oszczędności i zmniejszy zanieczyszczenie środowiska. Zespół chce odzyskiwać większość wody zużywanej w czasie prania, a przy okazji, o ile będzie to możliwe, także część środków piorących. Odzyskana woda mogłaby wracać do procesu prania (na etapie prania wstępnego), a detergenty – zmniejszać ilość dodawanych nowych środków piorących do kolejnych cykli prania.


Ziemia jest dobrze ukryta przed obcymi cywilizacjami o podobnym do naszego stopniu rozwoju

28 września 2022, 05:33

Ziemia jest dobrze ukryta przed obcymi cywilizacjami o podobnym do naszego stopniu zaawansowania technologicznego, które wykorzystują technikę mikrosoczewkowania grawitacyjnego do poszukiwania potencjalnie zamieszkanych planet, ogłosił międzynarodowy zespół naukowy na łamach Monthly Notices of Royal Astronomical Society.


Doskonałe kule zdefiniują kilogram?

1 lipca 2008, 11:32

Podczas ubiegłotygodniowej konferencji SPIE Astronomical Telescopes and Instrumentation specjaliści zachwycali się najbardziej idealnymi kulami znanymi człowiekowi. Dwie takie krzemowe kule zostały wykonane przez Australian Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization (CSIRO). Posłużą one do ponownego zdefiniowania kilograma.


Smartfon

Komórka zamiast superkomputera

8 września 2010, 15:50

Moc obliczeniowa superkomputerów pozwala na rozwiązywanie bardzo złożonych problemów inżynieryjnych. Co jednak, kiedy istnieje potrzeba takich obliczeń w terenie? Inżynierowie MIT pokazali technologię, która pozwoli posłużyć się smartfonem zamiast superkomputera.


Wybudzanie ultradźwiękami

29 sierpnia 2016, 11:56

Neurolodzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles stymulowali ultradźwiękami neurony wzgórza 25-letniego mężczyzny, u którego po poważnym urazie mózgu wystąpiła śpiączka. Wzgórze to centralny ośrodek przetwarzania informacji.


CDC ostrzega przed paraliżującą dzieci chorobą podobną do polio. Spodziewany wzrost zachorowań

5 sierpnia 2020, 09:20

Amerykańskie CDC (Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom) ostrzegają przed spodziewanym jesiennym wzrostem zachorowań na paraliżującą dzieci podobną do polio chorobą o nazwie zwiotczające zapalenie rdzenia kręgowego (AFM). Od 2014 roku co dwa lata pod koniec roku dochodzi do gwałtownego wzrostu liczby przypadków.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk